พระประจำวันศุกร์ - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันศุกร์ พระพุทธรูปปางรำพึง

พระพุทธรูปปางรำพึง

พระประจำวันศุกร์ เป็นพระปางรำพึง โดยคำว่า “รำพึง” ตรงกับความหมายว่า ครุ่นคิด ตรึกตรอง ใคร่ครวญถึงเรื่องราวต่างๆ ซึ่งในครั้งนั้น เมื่อพระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้แล้ว ก็ทรงคิดพิจารณาว่าธรรมที่ทรงตรัสรู้เป็นเรื่องที่ละเอียดลึกซึ้งยากที่มนุษย์ปุถุชนจะรู้ตามได้ จึงเกิดความท้อพระทัยคิดจะไม่สั่งสอนชาวโลก ร้อนถึงท้าวสหัมบดีพรหมได้มากราบทูลอาราธนาให้ทรงแสดงธรรม โดยทูลว่าในโลกนี้ยังมีบุคคลที่มีกิเลสเบาบางสามารถฟังธรรมของพระองค์เข้าใจได้อยู่ พระองค์จึงทรงรำพึงถึงธรรมเนียมพระพุทธเจ้าทั้งหลายแต่ปางก่อน ว่าตรัสรู้แล้วย่อมแสดงธรรมโปรดสัตว์เพื่อประโยชน์สุขแก่โลก จึงทรงเปลี่ยนพระทัยและเห็นชอบที่จะเสด็จออกไปแสดงธรรมแก่คนทั้งปวงตามคำอาราธนานั้น

พระประจำวันศุกร์ ปางรำพึง
พระประจำวันศุกร์ ปางรำพึง

ประวัติ พระประจำวันศุกร์

เมื่อตปุสสะ และภัลลิกะ ๒ พานิช กราบทูลลาไปแล้วพระพุทธองค์เสด็จกลับจากร่มไม้ราชายตนะ ไปประทับเสวยวิมุตติสุข ณ ร่มไม้อชลปาลนิโครธอีกครั้งหนึ่ง และทรงรำพึงถึงธรรมที่พระองค์ได้ตรัสรู้แล้วนั้นว่า เป็นธรรมประณีตละเอียดสุขุมคัมภีรภาพ ยากที่บุคคลจะรู้ได้ทำให้ท้อแท้พระทัย ถึงกับทรงดำริจะไม่แสดงธรรมแก่มหาชน

ครั้งนั้น ท้าวสหัมบดีพรหมทราบวาระจิตของพระพุทธองค์ จึงร้องประกาศชวนเทพดาทั้งหลาย พากันไปเฝ้าพระพุทธองค์ยังที่ประทับ ณ ควงไม้อชปาลนิโครธ ถวายอภิวาทแล้วกราบทูลอาราธนาพระพุทธองค์ ขอให้ทรงแสดงธรรมโปรดประชาชน เพื่อบุคคลผู้มีธุลีในนัยน์ตาน้อย ทั้งมีอุปนิสัยในอันจะเป็นพุทธสาวก จะได้ตรัสรู้ธรรมบ้าง

พระพุทธองค์ ทรงรำพึงถึงธรรมเนียมของพระพุทธเจ้าทั้งหลายแต่ปางก่อนว่า ได้ตรัสรู้แล้วย่อมทรงแสดงธรรมโปรดประชาชนทั้งหลายประดิษฐานพระพุทธศาสนาให้แผ่ไพศาลเพื่อประโยชน์สุขแก่ปัจฉิมชน ผู้เกิดมาภายหลังแล้วจึงเสด็จปรินิพพาน จึงได้น้อมพระทัยไปในอันแสดงธรรมโปรดเวไนยสัตว์ในโลกแล้ว ทรงพิจารณาอีกว่า จะมีผู้รู้ถึงธรรมนั้นบ้างหรือไม่ ก็ทรงทราบถึงอุปนิสัยของบุคคลทั้งหลายในโลกนี้ย่อมมีต่างๆกัน คือทั้งประณีต ปานกลาง และหยาบ ที่มีนิสัยดีมีกิเลสน้อยเบาบาง มีบารมีที่ได้สั่งสมอบรมมาแล้ว ซึ่งพอจะตรัสรู้ธรรมตามพระองค์ได้ก็มีอยู่ ผู้มีอินทรีย์ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิปัญญา กล้าก็มี ผู้มีอินทรีย์อ่อนก็มี เป็นผู้จะพึงสอนให้รู้ได้โดยง่ายก็มี เป็นผู้จะพึงสอนให้รู้ได้โดยยากก็มีเป็นผู้สามารถจะรู้ได้ก็มี เป็นผู้ไม่สามารถจะรู้ได้ก็มี เปรียบเหมือนดอกบัวที่เกิดในน้ำ เจริญในน้ำ น้ำเลี้ยงอุปถัมภ์ไว้บางเหล่ายังจมอยู่ในน้ำ บางเหล่าอยู่เสมอน้ำ บางเหล่าขึ้นพ้นน้ำแล้ว ในดอกบัว ๓ เหล่านั้น ดอกบัวที่ขึ้นพ้นน้ำแล้วนั้นคอยสัมผัสรัศมีพระอาทิตย์อยู่จักบาน ณ เช้าวันนี้ ดอกบัวที่ตั้งอยู่เสมอน้ำ จักบาน ณ วันพรุ่งนี้ดอกบัวที่ยังไม่ขึ้นจากน้ำยังอยู่ภายในน้ำ จักบานในวันต่อๆไป ดอกบัวที่จะบานมีต่างชนิดฉันใด เวไนยสัตว์ที่จะตรัสรู้ธรรมก็มีต่างกันฉันนั้นเหมือนกัน คือ ผู้มีกิเลสน้อยเบาบาง มีอินทรีย์แก่กล้าเป็นผู้ที่จะพึงสอนให้รู้ได้โดยง่าย และอาจรู้ธรรมพิเศษนั้นได้โดยฉับพลัน ผู้มีคุณสมบัติเช่นนั้นเป็นประมาณปานกลาง เมื่อได้รับอบรมในปฏิปทาอันเป็นบุพพภาค จนมีอุปนิสัยแก่กล้าก็สามารถบรรลุธรรมพิเศษนั้นดุจเดียวกัน ผู้มีคุณสมบัติดังกล่าวแต่ยังอ่อน ก็ยังควรได้รับการแนะนำในธรรมเบื้องต่ำต่อไปก่อนเพื่อบำรุงอุปนิสัย เมื่อเป็นเช่นนี้ พระธรรมเทศนาของพระองค์คงไม่ไร้ผล จักยังประโยชน์ให้สำเร็จแก่คนทุกหมู่เหล่า เว้นแต่จำพวกปทปรมะซึ่งมิใช่เวไนย คือ ไม่รับการแนะนำซึ่งเปรียบด้วยดอกบัวอ่อน อันจะเป็นภักษาหารของปลาและเต่าต่อไป

ครั้นพระพุทธองค์ทรงพิจารณาด้วยพระปรีชาญาณ หยั่งทราบเวไนยสัตว์ผู้จะรับประโยชน์ จากพระธรรมเทศนาแล้วก็ทรงอธิฐานพระหฤทัย ในอันจะแสดงธรรมสั่งสอนเวไนยสัตว์และตั้งพุทะปณิธานจะใคร่ดำรงพระชนม์อยู่ จนกว่าจะได้ประกาศพระพุทธศาสนาให้แพร่หลายประดิษฐานให้มั่นคงสำเร็จประโยชน์แก่ชนนิกรทุกหมู่เหล่าต่อไป

พระพุทธจริยาที่ทรงรำพึงถึงธรรมที่จะแสดงโปรดชนนิกรผู้เป็นเวไนยบุคคลนั้นแลเป็นเหตุให้สร้างพระพุทธรูปที่เรียกว่า “ปางรำพึง”

พุทธลักษณะพระพุทธรูปปางรำพึง :

พระพุทธรูปปางร พระประจำวันศุกร์ ำพึงพระพุทธรูปในพระอริยาบถยืน พระหัตถ์ทั้งสองประสานกัน ยกขึ้นประทับที่พระอุระ (อก) พระหัตถ์ขวาทับพระหัตถ์ซ้าย

ทำไมพระประจำวันศุกร์ จึงเป็นพระปางรำพึง :

เหตุที่พระประจำวันเกิดของคนเกิดวันศุกร์กำหนดเป็นพระปางรำพึง เพราะดาวศุกร์เป็นตัวแทนเกี่ยวกับโลกีย์ ที่ต้องใช้อารมณ์ ความรู้สึกนึกคิด รวมถึงจินตนาการเข้าช่วย แล้วยังพ้องเสียงกับคำว่า “สุข” ที่มักไปในทางโลก รวมถึงการเกี่ยวข้องกับเรื่องศิลปะ บันเทิงด้วย ดังนั้น การที่กำหนดปางรำพึงอันเป็นปางที่พระพุทธเจ้าทรงครุ่นคิดถึงธรรมะที่ทรงตรัสรู้อันเป็นเรื่องทวนกระแสใจของมนุษย์ จึงคล้ายๆกับการคิดในทางตรงกันข้าม เป็นการเตือนให้เราอย่าหลงระเริงไปในทางโลกให้มาก และให้ระลึกถึงหลักธรรมคำสั่งสอนไว้อยู่เสมอ ชีวิตจึงจะมีความสุข

รายชื่อพระพุทธรูปปางรำพึง พระประจำวันศุกร์

  • หลวงพ่อพุทธรำพึง วัดถนนสุธาราม อ.ป่าโมก จ.อ่างทอง
  • วัดเกาะแก้ว จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บทสวดบูชาพระประจําวันศุกร์ แบบย่อ :

(ตั้งนะโม ๓ จบ)

“โส มา ณะ กะ ริ ถา โธ”

สวด ๒๑ จบ เพื่อเสริมสิริมงคลชีวิต

คาถาบูชาพระประจำวันศุกร์

บทสวดบูชาพระพุทธรูปประจำวันศุกร์(แบบย่อ)
บทสวดบูชาพระพุทธรูปประจำวันศุกร์(แบบย่อ)

พิกัด ไหว้พระประจำวันศุกร์ พระพุทธรูปปางรำพึง

พระประจำวันเกิด 7 วัน

พระประจำวันเสาร์ - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันเสาร์ พระพุทธรูปปางนาคปรก

พระประจำวันเสาร์ พระพุทธรูปปางนาคปรก คาถา บทสวดมนต์บูชา พระประจำวันเสาร์ แบบย่อ สำหรับคนเกิดวันเสาร์ สวด ๑๐ จบ พิกัดไหว้พระประจำวันเสาร์ พระพุทธรูปปางนาคปรก และประวัติพระประจำวันเสาร์พระพุทธรูป
รายละเอียด
พระประจำวันศุกร์ - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันศุกร์ พระพุทธรูปปางรำพึง

พระประจำวันศุกร์ พระพุทธรูปปางรำพึง คาถา บทสวดมนต์บูชา พระประจำวันศุกร์ แบบย่อ สำหรับคนเกิดวันศุกร์ สวด ๒๑ จบ พิกัดพระพุทธรูปปางรำพึง การเดินทางสักการะบูชาและประวัติความเป็นมาของพระพุทธรูป
รายละเอียด
พระประจำวันพุธกลางคืน - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันพุธ กลางคืน พระพุทธรูปปางป่าเลไลยก์

พระประจำวันพุธกลางคืน พระพุทธรูปปางป่าเลไยก์ คาถา บทสวดมนต์บูชา พระประจำวันพุธกลางคืน แบบย่อ สวด ๑๒ จบ พิกัดพระพุทธรูปปางป่าเลไลยก์ (ปางปาลิไลยก์) การเดินทางสักการะบูชาและประวัติความเป็นมาของพระพุทธรูป
รายละเอียด
พระประจำวันพุธกลางวัน - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันพุธ กลางวัน พระพุทธรูปปางอุ้มบาตร

พระประจำวันพุธกลางวัน พระพุทธรูปปางอุ้มบาตร คาถา บทสวดมนต์บูชา พระประจำวันพุธกลางวัน แบบย่อ สวด ๑๗ จบ พิกัดพระพุทธรูปปางอุ้มบาตร การเดินทางสักการะบูชาและประวัติความเป็นมาของพระพุทธรูป
รายละเอียด
พระประจำวันอังคาร - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันอังคาร พระพุทธรูปปางไสยาสน์

พระประจำวันอังคาร พระพุทธรูปปางไสยาสน์ คาถา บทสวดมนต์บูชา พระประจำวันอังคาร แบบย่อ สำหรับคนเกิดวันอังคาร สวด ๘ จบ พิกัดพระพุทธรูปปางไสยาสน์ การเดินทางสักการะบูชาและประวัติความเป็นมาของพระพุทธรูป
รายละเอียด
พระประจำวันจันทร์ - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันจันทร์ พระพุทธรูปปางห้ามสมุทร

พระประจำวันจันทร์ พระพุทธรูปปางห้ามสมุทร คาถา บทสวดมนต์บูชา พระประจำวันจันทร์ แบบย่อ สำหรับคนเกิดวันจันทร์ สวด ๑๕ จบ พิกัดพระพุทธรูปปางห้ามสมุทร การเดินทางสักการะบูชาและประวัติความเป็นมาของพระพุทธรูป
รายละเอียด
พระประจำวันอาทิตย์ - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันอาทิตย์ พระพุทธรูปปางถวายเนตร

พระประจำวันอาทิตย์ พระพุทธรูปปางถวายเนตร คาถา บทสวดมนต์บูชา พระประจำวันอาทิตย์ แบบย่อ สำหรับคนเกิดวันอาทิตย์ สวด ๖ จบ พิกัดพระพุทธรูปปางถวายเนตร การเดินทางสักการะบูชาและประวัติความเป็นมาของพระพุทธรูป
รายละเอียด
พระประจำวันพฤหัสบดี - พระประจำวันเกิด | พระ9วัด

พระประจำวันพฤหัสบดี พระพุทธรูปปางสมาธิ

พระประจำวันพฤหัสบดี พระพุทธรูปปางสมาธิหรือพระปางตรัสรู้ คาถา บทสวดมนต์บูชา พระประจำวันพฤหัสบดี แบบย่อ คนเกิดวันพฤหัสบดี สวด ๑๙ จบ พิกัดพระพุทธรูปปางสมาธิหรือพระปางตรัสรู้ การเดินทางสักการะบูชาและประวัติความเป็นมาของพระพุทธรูป
รายละเอียด

ที่มาของประวัติความเป็นมา:

  • เว็บไซต์ ฐานข้อมูลศิลปะและวัฒนธรรมท้องถิ่น
    มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
  • กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม

เขียนคอมเมนท์